DoktorFizik
Instagram
Nörorehabilitasyon ve Ağrı Tedavisi [email protected] | 0542 215 80 80

Travmatik Beyin Hasarı Belirtileri

Kafa yaralanmaları baş bölgesindeki cilt, kemik veya beyin dokusunda travmaya yol açabilir. Beyinde bir dış kuvvete bağlı olarak hasar gelişen durumlara travmatik beyin hasarı denilir. En sık olarak trafik kazaları, düşmeler, spor kazaları ve şiddet eylemlerine bağlı oluşur.  Bu türden yaralanmalar geçiren kişilerde travmatik beyin hasarı belirtileri mutlaka fark edilmelidir; çünkü acil tedavi gerektirir. Travmatik beyin hasarı sonrası iyileşme, fizik tedavi ve rehabilitasyonun özel ilgi alanlarından biridir.

Travma beyinde doğrudan veya dolaylı hasara yol açabilir. Beyin dokusunun darbenin direkt etkisine bağlı zedelenmesi doğrudan hasardır. Doğrudan hasar, yaralanma esnasında veya çok kısa süre içinde gerçekleşir. Dolaylı yaralanma ise dolaşımsal ve metabolik bozukluklara bağlı ortaya çıkar. Saatler, günler ya da haftalar içinde etkisini gösterebilir. İyi bir tıbbi bakımla dolaylı yaralanmalar önlenebilir veya etkisi azaltılabilir.

Beyin Sarsıntısı (Konküzyon)

Hafif yaralanmalar beyin sarsıntısı olarak bilinen konküzyona yol açar. Beyin sarsıntılarında fiziksel bir hasar tespit edilemez fakat beyin fonksiyonlarında bazen sadece birkaç saniye, bazense birkaç ay sürebilen bozukluklar görülür.

Beyin sarsıntısında baş ağrısı, birkaç saniye veya dakikalık bilinç kaybı, yaralanma sürecinde yaşananları hatırlamama, işitme, görme, tat ve koku duyularında değişiklikler, dikkat eksikliği, kafa karışıklığı, duygusal dalgalanmalar, yorgunluk gibi belirtiler görülebilir. Beyin sarsıntısı genelde iyileşir. Ancak bir beyin sarsıntısının etkisini atlatamadan ikinci kez travmaya maruz kalmak “ikinci darbe sendromu” denilen ölümcül duruma yol açabilir. Bu nedenle istirahat dönemi çok önemlidir.

Travmatik Beyin Hasarı Belirtileri

Kafa yaralanması geçiren kişide orta veya ağır travmatik beyin hasarı belirtileri şunlardır:

  • Geçmeyen ve gittikçe kötüleşen baş ağrısı,
  • Bulantı ve birden çok kez kusma,
  • Konuşma bozukluğu,
  • Nöbet geçirme,
  • Bilincin birkaç dakikadan uzun süre kapanması ve uyandırılamama,
  • Bir ya da her iki göz bebeğinde genişleme,
  • Kol veya bacaklarda uyuşma,
  • Kafa karışıklığı ve sinirliliğin gittikçe kötüleşmesi.

Travmatik Beyin Hasarının Acil Tedavisi

Travmatik beyin hasarı olan ve buna bağlı bilinç kaybı gelişen hastada, tüm acil durumlarda olduğu gibi öncelikle hava yolunun açık olması sağlanır; solunum ve dolaşım fonksiyonları kontrol edilir ve yetmezlikler varsa ona uygun müdahale yapılır. Bilinci bulanık veya kapalı hastada “Glasgow koma skoru” denilen muayeneye dayalı yöntem ile koma derinliği değerlendirilir. Beyin hasarı ilk aşamada bilgisayarlı tomografi (BT) ile görüntülenir. Beyin içi kanama, ödem, fıtıklaşma gibi ölümcül olabilecek sorunların belirtileri yönünden BT incelenir. Kafa içi basıncın artmasını engellemek için bu dönemde hastalar geçici olarak ilaçlarla uyutulabilir ve solunum desteği sağlanabilir. Hasta genellikle yoğun bakım ünitesinde yakın takibe alınır ve beyin cerrahisi tarafından ameliyat ihtiyacı olup olmadığına karar verilir.

Travmatik Beyin Hasarı Geçiren Bir Kişide Erken ve Geç Dönemde Ortaya Çıkabilecek Ek Sorunlar

Bilinç bozuklukları, nöbetler (epilepsi), kan basıncı, kalp hızı ve vücut sıcaklığı kontrolünün bozulması (otonom disfonksiyonlar), eşlik edebilecek kafa siniri yaralanmaları, heterotopik ossifikasyon denilen kas veya başka yumuşak dokularda ağrı ve eklem kısıtlılığına yol açabilen kemikleşmeler, bacak damarlarında pıhtı oluşması (derin ven trombozu) ve bu pıhtının yerinden koparak akciğer damarlarını tıkaması (pulmoner emboli), işeme ile ilgili sorunlar, yutma ve beslenme sorunları, kaslarda istemsiz sertlik ve kasılmalar (spastisite), kas güçsüzlüğü, hormon sistemi ile ilgili bozukluklar, kandaki tuz dengesinin bozulması, psikiyatrik sorunlar, hafıza ve dikkat kaybı.

Travmatik Beyin Hasarında Fizik Tedavi

Travmatik beyin hasarı, inme gibi beynin etkilendiği bir sorundur. Travmatik beyin hasarı belirtileri inme ile benzerlikler gösterse de kendine özgü özellikleri vardır. Bu nedenle travmatik beyin hasarlı hastalar alanında uzmanlaşmış ve tecrübeli, başında fizik tedavi ve rehabilitasyon hekiminin olduğu çok disiplinli bir rehabilitasyon ekibi tarafından tedaviye ihtiyaç duyar. Rehabilitasyon ekibinde uzman hekim yanında rehabilitasyon hemşiresi, fizyoterapist, iş uğraşı terapisti, konuşma terapisti, ortez protez teknikeri, sosyal çalışmacı gibi sağlık profesyonelleri yer alır. Hasta gereken durumlarda nöroloji, beyin cerrahisi, psikiyatri, iç hastalıkları gibi bölümlere konsülte edilebilir. Rehabilitasyon programı her hasta için, onun klinik durumuna uygun olarak özel şekilde planlanır. Tedavinin seyrine göre yaniden planlama yapılır. Rehabilitasyonunu nihai amacı hastanın ev ve toplum yaşamına geri kazandırılmasıdır.

Henüz Yorum Yok

Yorum Yapın