DoktorFizik
Instagram
Nörorehabilitasyon ve Ağrı Tedavisi [email protected] | 0542 215 80 80

Protrüzyon Nedir? Bel – Boyun Fıtığı Emar Raporu Terimleri

Bel, boyun veya sırt emar (MR) raporlarında sıklıkla geçen ifadelerden biri protrüzyondur. Genellikle fıtık şüphesi ile emar filmi çekimine yönlendirilen hastalar raporda geçen tıbbi terimlerden anlam çıkarmaya çalışmakta ve sonucu merak etmektedirler. Peki bu raporlarda sıklıkla geçen protrüzyon kelimesi ne anlama gelmektedir?

Omurgamız üst üste dizili omur (vertebra) kemiklerinden ve bu kemikler arasında bulunan disklerden (intervertebral disk) oluşur. Diskler yuvarlak, yassı, yastığa benzer esnek yapılardır. Merkezi kısımlarında jele benzeyen bir bölüm, çevre kısmında ise bu yumuşak maddeyi saran sıkı lifler vardır. Çevredeki liflere annulus fibrozus denilir. Diskler omurganın belli ölçüde hareket etmesine izin verir, esnek yapıları ile şok emici görev alır. Disk sürekli yüke maruz kalan ve buna tepki veren bir yapıdır. Zaman içinde bu yüklenmeler ister istemek bozulmalara yol açabilir. Annulus fibrozus liflerinde küçük yırtıklar oluşabilir, nükleus pulposus denilen iç madde kenara doğru taşma yapıp bombe oluşturabilir. Fıtık olarak bilinen bu sürecin ilk aşamasını protrüzyon oluşturur.

Bulging ve Protrüzyon Farkı

Disklerin omurga gövdeleri arasında olmaları gereken yerden diffüz (geniş bir hat boyunca) taşma yapması bulging olarak adlandırılır. Protrüzyon ise diskin daha sınırlı bir yerden (fokal) ve asimetrik yaptığı taşmalardır. Teknik açıdan net olarak ikisinin farkı şudur: Bulging disk çevresinin %25 veya daha fazla bir kısımdan olan taşmadır. Protrüzyon ise disk çevresinin %25’inden daha dar bir kısımdan gerçekleşen taşmadır. Eğer protrüzyon dışa doğru fazlaca ilerlerse (taşma yapan kısmı taban kısmından daha uzunsa) bel fıtığının daha ileri evresi olan ekstrüzyon olarak sınıflanır.

Diskin yıpranması ile dışa doğru yaptığı taşmalar o bölgedeki sinir kökü veya omurilik dokusunu baskı altına alabilir. Bu durumda olayın yerine göre kola ya da bacağa yayılan ağrı, uyuşma ve kas güçsüzlüğü belirtileri meydana gelebililir. Hatta mesane ve bağırsak fonksiyonları bile etkilenebilir.

Protrüzyon Çoğunlukla Ağrı Yapmaz

Lomber vertebra (bel), servikal vertebra (boyun) ve torakal vertebra (sırt) emar (MR) filmlerinde bulging ile protrüzyon kelimeleri çok sık geçmektedir. Bunlar disklerin normalde olmaları gereken yerden dışarı taşmasını anlatan terimlerdir. Hastalara fıtık olarak açıklanan bu anormallikler aslında çoğu kez herhangi bir şikayete yol açmadan var olabilir. Herhangi bir şikayeti olmayan kişilere bel emarı çekildiğinde yarısından fazlasında bulging, dörtte birinde protrüzyon olduğu görülmüştür. Bu da emar sonuçlarını yorumlamanın aslında kolay olmadığını göstermektedir.

Emar filminde protrüzyon izlense de şikayetler başka bir nedenden kaynaklanabilir. Bunlara örnek olarak sakroiliak eklem disfonksiyonu, ankilozan spondilit, piriformis sendromu, kas gerilmesi sayılabilir. Bunlara benzer sorunların ayırt edilmesi için fizik tedavi ve rehabilitasyon doktorunun muayene ve değerlendirmesi önemlidir.

Protrüzyon da dahil olmak üzere bel ve boyun fıtıklarının büyük bir kısmı fizik tedavi ile iyileşebilmekte, ameliyat hastaların küçük bir yüzdesinde gerekli olmaktadır.

No Comments

Post A Comment