Ayağın Dış Kısmında Ağrı – Kuboid Sendromu

Kuboid sendromu ayakta bulunan kuboid kemik etrafındaki eklem ve bağların zedelenmesi sonucu gelişen ağrılı bir durumdur. Ayağın dış yan kenarında, küçük parmak tarafında ağrıya yol açar. Ağrı ayağın ortasında, dört ve beşinci parmak kökünde hissedilebilir.

Kuboid kemik topuk kemiği kalkaneus ile 4-5. tarak (metatars) kemikleri arasında yer alır. İç tarafta lateral kuneiform ve naviküler kemiklerle komşudur.

Neden Olur?

Ayağın orta kesiminde dış kenarda bulunan kuboid kemiğinin kısmi çıkığı (subluksasyonu) söz konusudur. Kemik aşağı yer değiştirerek komşu kalkaneus kemiği ile olan normal dizilimden çıkar. Ani bir travma veya aşırı kullanım yaralanması buna neden olabilir. Aşırı kullanım yaralanması uzun süren yoğun aktiviteye bağlı oluşur. Sporcularda ve dansçılarda daha sık görülür. Hızlı yan hamlelerin olduğu tenis bu açıdan risklidir.

Uygun olmayan ayakkabı ile, düzensiz zeminde ve istirahat periyotlarına dikkat etmeden yapılan sporlar riski arttırır. Fazla kilolu olmak da risk faktörüdür.

Ayak bileğinin içe döndüğü burkulmalar kuboid sendromuna yol açabilir. Nadiren dışa doğru burkulmada da oluşabilir. Ayağı içe basarak yürüyenlerde kuboid sendromu daha sık bildirilmiştir. Baldır kaslarının (peroneus longus) gergin olması ayak içe dönmüşken kuboidin çekilmesine yol açabilir.

Belirtileri

  • Ayağın dış yan kenarında ağrı
  • Ağrı aniden veya zaman içinde gelişebilir.
  • Künt, sızlama şeklinde veya keskin, akut ağrı
  • Yürüme sırasında ağrı
  • Zıplama çok ağrılı olabilir
  • Ödem görülebilir
  • Parmak ucunda yükselince ağrı artabilir
  • Ayak ve ayak bileğinin hareketleri kısıtlanabilir
  • Ayak tabanında hassasiyet

Hangi Durumlarla Karışabilir?

  • Stres kırığı (kuboid, kalkaneus veya 4-5. metatarsal kemiklerde)
  • Ayak bileği burkulması
  • Kalkaneonaviküler koalisyon
  • Plantar fasiit
  • Sinüs tarsi sendromu
  • Tendinit (peroneus longus, ekstansör digitorum brevis)
  • Nöropati (sural sinir, lateral plantar sinir)
  • Gut
  • Anterolateral ayak bileği sıkışması (impingement)

Tanı Nasıl Konulur?

Ayak vücudumuzun en karmaşık kısımlarından biridir. 28 kemik, 30 eklem, 100 civarında kas, bağ ve tendon içerir. Kuboid sendromunun belirtileri çok spesifik olmadığı için tanı koymak zor olabilir. Röntgen filmi, MR görüntüleme gibi teknikler normal sonuçlanabilir ancak olası diğer sorunları dışlamak açısından yararlıdır. Tanı tıbbi öykü ve fizik muayene ile konulur. Midtarsal adduksiyon testi ve midtarsal supinasyon testi fizik muayenede kuboid sendromu tanısı koymaya özel manevralardır.

Tedavi

İstirahat ilk adımdır. Ayağı zorlayan aktivitelerden kaçınmak gerekir. Soğuk uygulama, elastik bandajla hafif sıkarak sarma (kompresyon) ve ayağı yüksekte tutma kişinin kendi kendine yapabileceği tedavilerdir.

Kuboid sendromunda özel manipülasyon (kuboid kamçı ve kuboid sıkma teknikleri) ile kemiğin dizilimini normale getirerek tedavi mümkün olabilir. Bunun için fizik tedavi ve rehabilitasyon doktoruna muayene olabilirsiniz. Manipülasyon kırık, dolaşım problemleri, artrit gibi benzer şikayetlere yol açabilen başka sorunlarda sakıncalı olabilir.

Tabanlık kullanımı, kinezyoteyp veya diğer bantlama yöntemleri, masaj, egzersiz (germe, güçlendirme, denge), ağrı kesici ilaçlar diğer tedavi seçenekleridir.

İyileşme sorunun ciddiyetine ve nedenine göre birkaç gün veya hafta sürebilir. Vakaların büyük bir kısmı tam olarak iyileşir. Tekrarlama riski azdır.

Referans

Başlık görseli: Angoules AG, Angoules NA, Georgoudis M, Kapetanakis S. Update on diagnosis and management of cuboid fractures. World J Orthop 2019; 10(2): 71-80

Doktor Fizik
2018. DoktorFizik; Beyin, sinir, kas, kemik, omurga ve eklem sağlığı ile ilgili güvenilir, bilgilendirici içerik platformu.