Boyun Fıtığı – C5-C6 Fıtık Belirtileri ve Tedavisi

Boynumuzda 7 tane omur kemiği yer alır. Bu kemiklerin ön kısmındaki gövdeleri arasında şok emici özellikte disk denilen yapılar vardır. Diskler sayesinde boynumuz belli derecelerde hareket edebilir. Disklerin içinde jelsi bir kısım (nükleus pulposus) dış çeperinde ise sıkı bağ dokusu (annulus fibrosus) yer alır. Disk yapısı olması gereken yerden taşarsa boyun fıtığı dediğimiz durum oluşur.  Disk genelde arka tarafa doğru taşar. Omur kemiklerinin gövdesi ve diskin arka tarafında omurilik kanalı vardır. Boyun fıtığı omurilik ve sinir köklerini zedeleyebildiği için önemli bir sorundur.

Boyun omurlarına 1’den 7’ye dek yukarıdan aşağıya numara verilir. Boyun omur kemikleri C1, C2, C3, C4, C5, C6  ve C7’dir. Fıtık seviyesi fıtığın üstündeki ve altındaki kemiklerle ifade edilir. Örneğin C5-C6 boyun fıtığı denildiğinde C5 ve C6 omur kemikleri arasındaki diskte sorun olduğu anlaşılır. Her seviyedeki boyun fıtığının kendine özgü belirtileri olur.

C5-C6 Fıtık Belirtileri

Bu seviye boyun hareketindeki önemi nedeniyle en sık olarak fıtık oluşan düzeydir. C5-C6 fıtığı C6 sinir kökünü sıkıştırabilir. Buna bağlı olarak kolun ön tarafında yer alan ve dirseği bükmeyi sağlayan biseps kasında kuvvetsizlik gelişebilir. C6 sinir köküne bağlı hareket eden diğer bir kas grubu ise el sırtı tarafında bilekten dirseğe kadar uzanan ve el bileğini geriye çekmeyi sağlayan kaslardır. C6 siniri zedelendiğinde bu sinirin duyu hissini taşıdığı elin başparmak tarafından dirseğe kadar uyuşma olabilir. C6 sinir kökü muayenesinde kolda brakiyoradial refleks denilen reflekse de bakılır. Çekiç ile başparmak kökünün yukarısında brakiyoradial kasının tendonuna vurarak muayene edilir. Biseps kası ise hem C5 hem de C6 kökünden uyarı aldığı için C6 siniri sorunlarında daha hafif etkilenir.

Boyun Fıtığı Tanısı Nasıl Konulur?

C5-C6 boyun fıtığı tanısı yukarıda bahsettiğimiz belirtilerden yola çıkılarak konulabilir. Boyun emar (servikal vertebra MR) görüntüleme ise fıtığı gösterebilir. Emar raporlarında bu durum fıtığın derecesine göre C5-C6 disk dejenerasyonu, C5-C6 bulging, protrüzyon, ekstrüzyon veya sekestre disk olarak raporlanabilir. Emar filmlerinde genellikle sağ veya sol C6 sinir kökünün bu fıtık nedeniyle bası altında olup olmadığı da belirtilir. Ancak emar raporları tek başına tedaviyi planlamada yeterli değildir. Çoğu defa filmde fıtık izlenmesine rağmen kişinin şikayetleri başka bir nedenden kaynaklanır. Örneğin miyofasiyal ağrı sendromu, kas tutulması, fibromiyalji, polimiyaljiya romatika, karpal tünel sendromu, omuz kas ve tendonlarının sorunları C5-C6 boyun fıtığına benzer belirtiler verebilir. Bu hastalıkları birbirinden ayırt edebilmek için hastanın kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerekir. Ek şikayet ve hastalıklar, fizik muayene bulguları önem kazanır. Eğer şikayet ve muayene ile görüntüleme bulguları birbirini desteklerse sorunun boyun fıtığından kaynaklandığı söylenebilir ve ona göre tedavi planlanır.

C5-C6 Seviyesindeki Diğer Sorunlar

Boyun kireçlenmesi bu seviyeyi etkileyen diğer bir sorundur. Omur kemikleri ön tarafta gövde ve aralarındaki disk ile eklem yaparken arka tarafta sağlı sollu faset eklemler ile birbirine bağlanır. Faset eklemler boyun kireçlenmesinde en sık tutulan yerler arasındadır. Kıkırdak tabakanın incelmesi, kemiğin kemiğe sürtünmesi, ödem yoluyla ağrı ve tutukluk şikayetleri yapabilir.

Omurilik kanal daralması boyunda fıtık, kireçlenme veya kitle sonucu oluşabilir. Miyelopati denilen durumda omurilik sıkışma nedeniyle zedelenir. Omuriliğin fonksiyonlarında bozulma kol, gövde ve bacaklarda uyuşma, kasılma, kuvvetsizlik, mesane ve bağırsak sorunlarına yol açabilir. Miyelopati varsa gecikmeden ameliyat edilmesi gerekebilir.

Bir omurun diğeri üzerinde kayması demek olan spondilolistezis en çok belde olsa da boyun seviyesinde de gelişebilir.

Tedavisi

İlerleyici kas güçsüzlüğü ve his kaybı gibi nörolojik belirtiler olmadıkça boyun fıtıklarının çoğu ameliyatsız iyileşebilir. Sıcak veya soğuk tedaviler, egzersiz, ağrı kesici veya kas gevşetici ilaçlar, fizik tedavi başlıca tedavi yöntemleridir. Bu tedavilerle 3 ila 6 ayda şikayetler azalmazsa hasta ameliyat açısından tekrar değerlendirilebilir.

Doktor Fizik
2018. DoktorFizik; Beyin, sinir, kas, kemik, omurga ve eklem sağlığı ile ilgili güvenilir, bilgilendirici içerik platformu.