Diz Ağrısı için Hangi Doktora Gidilir?

Diz ağrısı çok sık olarak karşılaştığımız sorunlar arasındadır. Çoğunlukla diz ağrısının nedenini tahmin ettiğimiz için ya da gelip geçici olmasını umarak doktora başvurmayız. Gerçekten de diz ağrılarının büyük bir kısmı hemen doktor muayenesi gerektirmez. Ancak geçmeyen, gittikçe kötüleşen, günlük yaşamı kısıtlayan ya da bir travmaya bağlı oluşmuş diz ağrılarında doktora görünmek gerekebilir. Diz ağrılarında gidilmesi gereken bölüm çoğunlukla fizik tedavi ve rehabilitasyondur. Aslında çoğu kişi diz ağrısı için öncelikle ortopedi ve travmatoloji bölümüne başvurması gerektiğini düşünür fakat ani gelişen travma veya yaralanma durumları dışında fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanına başvurmak daha doğrudur.

Diz Ağrısı Neden Olur? Kendi Kendine Geçer mi?

Diz ağrısı yavaş yavaş veya kişinin alışık olduğundan daha yoğun bir fiziksel aktivitede bulunması nedeniyle kısa süre içinde gelişebilir. Yaşlılarda yavaş yavaş ortaya çıkan diz ağrıları genelde eklem kireçlenmesi (osteoartrit) ile alakalıdır. Diz kireçlenmesi tedavisinin ilk adımları evde kişinin kendi kendine yapabileceği şeylerdir. Fazla kiloları vererek eklemin maruz kaldığı yükü azaltmak, bacak kaslarını güçlendirecek egzersizler yapmak ilaç kadar etkili yöntemlerdir. Aniden şiddetlenen ağrılarda kısa süreli istirahat ve ağrıyı arttıran aktivitelerden uzak durmak yararlı olabilir. Eklemde ödem olması halinde soğuk uygulama yapmak, elastik bandajla hafifçe sıkarak sarmak, yatarken ve otururken dizi yüksekte tutmak şişliği azaltmak için yararlıdır.

Diz Ağrısı için Hangi Doktora Gidilmeli?

Uzun zamandır hafif veya orta şiddette diz ağrısı çekmenize rağmen şikayetleriniz günlük yaşamınızı ya da uykunuzu etkileyecek derecede artarsa fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanına randevu alabilirsiniz.

Dizde belirgin ödem, ciltte kızarıklık, ısı artışı ve hassasiyet, aşırı ağrı ve ateş durumlarında beklemeden doktora görünmeniz gerekir. Bu belirtiler dizin içinde mikroplu iltihap (septik artrit) olduğu anlamına gelebilir. Septik artrit tedavi edilmezse eklemi harap edip kalıcı sakatlıklara yol açabilir. Bu nedenle hemen tanı konulmalıdır. Dizde travma olmaksızın aniden şişlik ve ısı artışı gelişen biri fizik tedavi ya da ortopedi bölümlerine başvurabilir. Tanı koymak için dizden iğne ile sıvı çekilip laboratuvarda analiz edilir. Enfeksiyon bulgusu varsa antibiyotik ve ameliyat içeren tedaviler gerekebilir. Dize ameliyatla müdahale gerekirse bunu ortopedi doktorları yapar.

Dizde travma olmadan ödem, kızarıklık, ısı artışı belirtileri mikropsuz şekilde iltihaplı romatizmaya bağlı da oluşabilir. Daha önceden bilinen romatoid artrit, gut, ankilozan spondilit, ailevi Akdeniz ateşi gibi bir hastalığınız varsa diz şikayetleriniz bu hastalığa bağlı olabilir. Bu tür romatizmal hastalığı olan kişiler genelde bir romatoloji doktorunun takibi altındadır. Romatizmaya bağlı diz ağrıları için romatoloji veya fizik tedavi doktorlarına görünebilirsiniz. Ancak unutulmamalıdır ki romatizmal hastalığı olan kişilerde mikroplu iltihap yani septik artrit gelişme riski de mevcuttur. Bu nedenle önce diz eklem sıvısından örnek alınır, enfeksiyon olup olmadığı kontrol edilir. Enfeksiyon belirtisi görülmezse sorun büyük ihtimalle romatizmaya bağlıdır.

Çarpma, burkulma, düşme gibi olaylar sonucu dizde gevşeklik (instabilite), anormal hareket, olay sırasında dizden kopma sesi gelmesi, dize yük verememe durumlarında acil servise başvurmanız gerekir. Acil doktoru sizi muayene eder, kırık çıkık gibi kemik sorunlarını değerlendirmek için Röntgen filmi çektirir ve gereken durumlarda ortopedi ve travmatoloji uzmanına yönlendirir.

Nadiren diz ağrısı tümör gibi kötücül bir hastalığa bağlı olabilir. Kemikte büyüme, hiç geçmeyen ağrı, gittikçe kötüleşmesi, kilo kaybı, halsizlik, gece terleme gibi ek bulgular bu olasılığa işaret edebilir. Bu durumda kan tetkikleri ve görüntüleme yöntemleri ile araştırma yapılır.

Diz Ağrısı için Fizik Tedavi Doktoruna Gittiğinizde Neler Yapar?

Doktor öncelikle şikayetlerinizi dinler. Ağrıyı nerede hissediyorsunuz, ne zamandır var, ağrıyı arttıran ve azaltan şeyler neler gibi sorular sorar. Herhangi bir incinme, burkulma, yaralanma ya da önceden bilinen romatoid artrit, gut, sedef hastalığı, ankilozan spondilit, ailevi Akdeniz ateşi gibi hastalıklarınız varsa bu bilgiler tanı koymada yararlı olabilir. Sorun tek dizde mi, iki taraflı mı; başka eklemlerde şikayetiniz var mı, bel ağrınız var mı gibi özelliklere dikkat eder. Tıbbi öykünün sorgulanması bitince sıra muayeneye gelir. Muayenede dizde şişlik, hassasiyet, kızarıklık, ısı artışı var mı kontrol eder. Dizin bükülme ve açılma derecesi, diz kapağının hareketleri normal mi bakar. Büküp açarken öğütülme ya da sürtünme hissi olması kireçlenmeye ya da kıkırdak hasarına işaret edebilir.

Şikayetlerin sorgulanması ve fizik muayene sonrasında genelde doktorun aklında bir ön tanı oluşur. Bu ön tanıyı desteklemek ve olası diğer hastalıkları dışlamak için tetkik yapılması gerekebilir. Kan tetkiklerinde enfeksiyon ve romatizma gibi hastalıkların bulguları görülebilir. Röntgen filmi kemiklerdeki sorunları ve kireçlenmeyi gösterir. Dizde şişlik varsa eklem sıvısını analiz etmek için iğne ile su çekilebilir. Bu yöntem ile enfeksiyon, gut hastalığı, romatizma ya da kireçlenme arasında ayrım yapılabilir. Dizin içindeki ligaman, kıkırdak, menisküs gibi yapıları değerlendirmek için emar (MR) filmi çekilmesi gerekebilir.

Tetkikler sonucu tanı netleşir. Eğer sorun eklem kireçlenmesi, romatizma veya yıpranmaya (örneğin menisküs hasarı, ön çapraz bağ gerilmesi) bağlı ise tedavisi genelde fizik tedavi ile yapılır. Bu nedenler diz ağrılarının çoğunluğunu oluşturur. Fizik tedavide esneme ve güçlendirme hareketleri, TENS, ultrason terapisi, kısa dalga diatermi, sıcak ya da soğuk uygulamalar yapılır. Diz sorunlarında çeşitli iğne tedavileri de etkilidir. Sorunun özelliğine göre kortizon iğneleri, hyaluronik asit içeren iğneler (viskosuplementasyon), PRP, kök hücre enjeksiyonları ya da başka tedavilerini doktorunuz önerebilir. Ağrı kesici ilaçlar kısa süre için reçete edilebilir. Vitamin ve bağ dokusu temel maddeleri içeren gıda takviyeleri birkaç ay kullanılmak üzere doktor tarafından önerilebilir.

Fizik tedavi doktoru araştırması sonucunda diz ağrınızın başka bölümü ilgilendiren bir soruna bağlı olduğunu görürse sizi ilgili branşa yönlendirebilir.

Doktor Fizik
2018. DoktorFizik; Beyin, sinir, kas, kemik, omurga ve eklem sağlığı ile ilgili güvenilir, bilgilendirici içerik platformu.