El Bileğinde Ağrı Yapan Nedenler

El bileği ağrısı kişinin günlük işlerini etkileme potansiyeli yüksek bir sorundur. Travma, zorlayıcı aktiviteler, ağır şartlarda ya da uzun süre çalışma sonrasında el bileği ağrısı olması doğal karşılanabilir. Ancak bazen kişi el bileği ağrısına yol açabilecek bir neden hatırlayamaz. Şikayetler kendiliğinden durduk yere başlayabilir. Peki el bileği ağrısı hangi hastalık ve sorunlarda görülebilir?

El Bileğinde Sinir Sıkışması – Karpal Tünel Sendromu

El bileğinde avuç içine bakan yüzde bilek kemiklerinin üzeri ile cilt altı bağ dokusu arasındaki tünelden (el bilek kanalından) median sinir geçer. Median sinir elin avuç içinde başparmak, işaret parmak, orta parmak ve yüzük parmağının yarısının duyu hissini alır. Ayrıca başparmağı hareket ettiren kaslar median sinirle uyarılır.

El bileğini zorlayan tekrarlayıcı hareketler (klavye kullanma, dikiş, çizim yapma gibi uğraşlar), obezite, gebelik, şeker hastalığı, tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidi) ve romatizma gibi durumlar median sinirin el bileğinde sıkışmasına yani karpal tünel sendromuna yol açabilir.

Karpal tünel sendromunda el bileğinde ağrı, başparmak ve ilk üç parmakta uyuşma, karıncalanma, kuvvetsizlik, başparmak kaslarında erime gibi şikayetler olabilir.

Dirsekte Sinir Sıkışması – Kubital Tünel Sendromu

Dirseğin iç yanından geçen ulnar sinir gerilir veya sıkışırsa bu sinirin duyusunu aldığı eldeki küçük parmak ve yüzük parmağında, aynı taraftaki bilek ve kolda ağrı uyuşma gibi şikayetler oluşabilir.

El Bileği Yaralanması

El bileğinin burkulması, düşme, ağır kaldırma gibi nedenlerle bilekteki kemik, tendon, ligament gibi dokular zedelenebilir. Bilekte ağrı, şişlik, morarma, anormal hareket (instabilite) gibi bulgular olabilir. Skafoid kemik bilekte kırık riski olan küçük bir kemiktir. Aşırı kullanıma bağlı bilekten geçen tendonlarda zedelenme ve ödem (tendinit) gelişebilir. Tendinitlerde şişlik, ağrı, sabah tutukluğu, ısı artışı ve sürtünme hissi gibi belirtiler olabilir. Kemikleri tutan bağlar olan ligamentler zorlanma sonucu gerilebilir hatta yırtılabilir.

Eklem Romatizması (Artrit)

Artrit bağışıklık sisteminin aktive olarak ekleme hasar vermesidir. Bağışıklık sistemi aktivitesi fazla ise eklem şişer, ağrılı hale gelir, hareketleri kısıtlanır hatta bir süre sonra şekil bozukluğu oluşur. Yaşla veya çalışma ile ilişkili olarak uzun sürede gerçekleşen yıpranma sürecine osteoartrit (kireçlenme) denilir. Bunun dışında iltihaplı romatizma olarak bilinen romatoid artrit, psöriyatik artrit, sistemik lupus eritematozus gibi hastalıklar el bileği ve eldeki diğer eklemleri tutabilir.

Gut

Vücuttaki ürik asit seviyesinin artması sonucu bu molekül eklemlerde birikebilir. Ürik asidi arttıran şeyler aşırı yemek, alkol, şeker hastalığı, böbrek hastalığı, yüksek tansiyon ve bazı ilaçların (örneğin bir kısım idrar söktürücüler) kullanımıdır. Gut hastalığında en sık olarak ayak başparmak eklemi tutulur. Fakat ayak bileği, diz, el bileği gibi başka eklemleri de etkileyebilir. Eklemde ağrı, hassasiyet, kızarıklık gibi şikayetlere yol açar.

Enfeksiyon

Eklem iltihabının nedeni nadiren gerçek bir mikrobiyal enfeksiyon da olabilir. Bunu romatizmadan ayırt etmek kolay olmayabilir.

Gangliyon Kisti

El bileğinde sınırlı bir alanda, birkaç santimetre bombe yapan şişlik genelde gangliyon kistidir. Bunlar iyi huylu (benign), jelatin benzeri sıvı dolu kapsüler yapılardır. Tendon kılıfından veya eklem kapsülünden köken alır. Bileğin iç veya dış kısmında oluşabilir. Genelde zorlayıcı aktiviteler sonrası büyür, dinlenme sonrası küçülür. Ağrı ve hareketlerde kısıtlanmaya neden olabilir.

El bileğinde yumuşak doku şişliği lipom, dev hücreli tümör, sinoviyal sarkom gibi farklı bir nedenle de olabilir. Bu nedenle şişliklerin her zaman zararsız olduğu söylenemez.

El Bileğinde Ağrı ile Beraber Görülebilen Şikayetler

El bileği ağrısına tanı koymak için eşlik eden diğer belirtilere dikkat edilmesi gerekir. Bilekte ve parmak eklemlerinde şişlik ve ısı artışı olup olmaması, elde uyuşma karıncalanma hissi, eşyaları tutma ve sıkmada zorlanma gibi şikayetler olabilir. Ağrı ve uyuşma gece daha kötüleşiyor olabilir. Ağrı sadece bilekte veya parmaklara ya da dirseğe doğru yayılım gösterebilir.

Bilekte ağrı ile beraber şişlik ve ısı artışı olması artriti (eklem iltihabını) işaret eder. Ağrıya geceleri şiddetlenen uyuşma hissi eşlik ediyorsa bilekte sinir sıkışması (karpal tünel sendromu) olabilir.

El Bileği Ağrısına Nasıl Tanı Konulur?

El bileğinde sinir sıkışmasını değerlendirmek için bilek içe doğru bükülerek yaklaşık 1 dakika beklenir ve uyuşma karıncalanma olup oluşmamasına bakılır. Buna Phallen testi denir. Diğer bir muayene yöntemi ise bilekte median sinirin geçtiği noktaya parmakla hafifçe art arda vurup ağrı ya da karıncalanma oluyor mu diye bakmaktır. Bu muayeneye Tinnel testi denilir.

Bileği içe, dışa ve yanlara bükerek hareket kısıtlılığı olup olmadığına bakılır. Parmakla bastırarak bilek kemiklerinde hassasiyet değerlendirilir. Eklemde şişlik ve ödem incelenir. El kaslarında erime var mı diye kontrol edilir. Elin sıkma kuvveti ölçülür.

Sinir sıkışması objektif olarak sinir iletim çalışması (EMG) ile belirlenebilir. İltihaplı romatizmal hastalıkların kandaki belirteçleri tetkik edilebilir. Röntgen filmi kemik ve eklemlerdeki harabiyeti gösterebilir. Tendon, ligament gibi yumuşak doku sorunları MRG (emar) ile değerlendirilebilir.

Enfeksiyon şüphesi varsa el bileğinden eklem sıvısı örneği alınarak mikroskopta ve kültürü yapılmak suretiyle incelenir. Eklem sıvısı örneği gut tanısı koymak için de gereklidir.

El Bileği Ağrısı Nasıl Geçer? Tedavide Neler Yapılır?

Tedavi altta yatan nedene göre farklılık gösterir.

Karpal tünel sendromu tedavisinde bileklik kullanımı, sıcak veya soğuk uygulama, ağrı kesici ödem azaltıcı ilaçlar, fizik tedavi, lokal enjeksiyon (iğne) yapılabilir. Sinir zedelenmesi ağırsa ameliyat gerekebilir.

Bilek yaralanmaya bağlı ağrıyorsa bileklik kullanarak eklem istirahate alınır. Bileği yukarıda tutma, bandajla sarma, soğuk uygulama gibi yöntemler yararlıdır. Ağrı kesici ilaç veya kremler kullanılabilir.

Eklem kireçlenmesi (osteoartrit) varsa tutukluğu açmak ve eklemi esnetmek için egzersizler, sıcak veya soğuk uygulama, ağrı kesici ilaçlar, fizik tedavi yöntemleri uygulanabilir.

İltihaplı romatizmal hastalık varsa eli esnetip güçlendirecek egzersizler, ödemi azaltmak için soğuk uygulama, bileklik kullanımı faydalı olabilir. Romatizmal hastalığın tipine göre özel ilaç tedavileri bulunmaktadır. Bunun için fizik tedavi ve rehabilitasyon ya da romatoloji doktoruna muayene olmalısınız.

Doktor Fizik
2018. DoktorFizik; Beyin, sinir, kas, kemik, omurga ve eklem sağlığı ile ilgili güvenilir, bilgilendirici içerik platformu.