DoktorFizik
Instagram
Nörorehabilitasyon ve Ağrı Tedavisi [email protected] | 0542 215 80 80
 

İnme (Felç) Nedir?

Tıbbi tanım olarak felç veya inme, beynin dolaşımsal nedenlere bağlı ani hasarını ifade eder. Beyin damarlarının tıkanması (iskemi), beyne pıhtı atması (emboli) veya beyin kanaması (hemoraji) kaynaklı olabilir.

Felç kelime olarak gövdenin bir yanını etkileyen paralizi (kuvvet ve duyu kaybı), hemipleji anlamında kullanılır. Ancak belirtileri bu kadarla sınırlı değildir; yutma, denge, konuşma, duygu durumu gibi çok çeşitli alanları etkileyebilir.

Felç Hakkında Her Şey

Felç kelimesinin kökeni nedir?

 

Felç kelime olarak gövdenin bir yanını etkileyen paralizi (kuvvet ve duyu kaybı), hemipleji anlamında kullanılmaktadır. Arapça “fālic (flc)” kökünden gelir. Onun kaynağı olarak ise Süryanice “plg” kökü gösterilir ki, “yarma, ikiye bölme” anlamındadır. Süryanice pāləgā kelimesi “yarım, yarım baş ağrısı” anlamlarında kullanılır. Eski tıp metinlerinde Grekçe “(h)ēmikranía (yarım baş ağrısı, migren)”e karşılık gelir.

 

Felç ile inme aynı şey midir?

 

Felç kelimesinin Türkçe karşılığı “inme”dir. Vücudun bir tarafında hareket ve duyunun kalmaması olarak tanımlanmıştır. “İnme” kelimesi, olayın beyin yani yukarı kaynaklı olduğu fakat etkilerinin vücuda indiği çağrışımını yapmaktadır.

Felç kelimesi köken olarak aslında spesifik bir hastalığı tanımlasa da Türkçe’de güncel kullanımda ortak özelliği kas gücü ve duyu kaybı olan farklı hastalıkları ifade edebilmektedir. Genelde ifadenin netleştirilmesi için omurilik felci (bacaklarda ya da hem kol hem bacaklarda güç kaybı), yüz felci, çocuk felci, beyin felci, uyku felci gibi açıklayıcı bir kelime kullanmak gerekir.

Biz burada “felç” kelimesini tek başına kullandığımızda beyin kaynaklı sorunları ifade ediyor olacağız. İngilizce karşılığı “stroke” ve “hemiplegia”, öz Türkçe karşılığı ise “inme”dir.

 

Felç (beyin felci) neden olur?

 

Tıbbi tanım olarak felç veya inme, beynin dolaşımsal nedenlere bağlı ani hasarını ifade eder. Beyin damarlarının tıkanması (iskemi), beyne pıhtı atması (emboli) veya beyin kanaması (hemoraji) kaynaklı olabilir. Felcin nasıl olduğuna dair daha açıklayıcı bilgiler için şu yazılarımızı okuyabilirsiniz:

 

 

Felç sadece kuvvetsizlik mi yapar?

 

Felç en çok vücudun bir tarafında kuvvet ve duyu kaybı yapması ile bilinir. Oysa ki bundan çok daha karmaşık bir sorundur. Felç her şeyden önce beyin hasarıdır. Beyin hasarı felç dışında travma, enfeksiyon, zehirlenme gibi farklı nedenlerle de oluşabilir. Ancak beyin hasarının farklı nedenleri olsa da sonuçları benzerlikler gösterir. Beyin hasarı ile ilgili daha çok bilgi için ilgili yazımızı inceleyebilirsiniz:

 

 

Felç ne tür sorunlara yol açar?

 

Öncelikle hayatı tehdit eden bir sorundur. Beyin dokusunun çok büyük bir bölümünün ölmesi veya küçük ama hayati fonksiyonlarla ilişkili bir beyin alanının yitirilmesi ölüme yol açabilir. Hayati tehlikenin en yüksek olduğu ilk günler atlatıldıktan sonra tedavi ve rehabilitasyon yitirilen fonksiyonların geri kazanılmasına yoğunlaşır. Kol ve bacakta kuvvetsizlik, yürüyememe, his kaybı yanında yutma güçlüğü, konuşma ve anlama güçlüğü, denge bozukluğu, görme bozukluğu, vücudu ve çevreyi algılama sorunları, epilepsi, mesane ve bağırsak sorunları, psikolojik sorunlar, cinsel sorunlar, ağrılar felçli hastada karşılaşılan sorunlardır. Bu konularla ilgili daha ayrıntılı bilgileri ilgili yazılarımızda bulabilirsiniz:

 

 

Kısmi felç nedir?

Tıbbi anlamda tam felç ve kısmi felcin net bir karşılığı olduğu söylenemez. Etkilenen damar ve beyin bölgesine göre bazı hastalarda felç daha ağırdır. Yaş, felç öncesi sağlık durumu gibi özellikler de felcin şiddetini etkiler. Genelde ilk günler en kötüsüdür. İlk hafta kol veya bacağını hiç hareket ettiremeyen hastaların büyük bir kısmı takip eden haftalarda hareketlere başlamaktadır. Bazı hastalarda ise ilk günden itibaren hareketlerde tam bir kayıp olmaz. Tıbben bu farklı durumlar muayene ile tanımlanan evre ya da derecelere karşılık gelir. Kısmi felcin tıbbi terim olarak direkt karşılığı hafif veya minör inmedir. Kısmi felçle ilgili daha çok bilgiyi ilgili yazımızda bulabilirsiniz:

 

 

Geçici felç nedir?

Tıbbi karşılığı “geçici iskemik atak” olan geçici felçte, felç belirtileri 24 saat içinde tamamen düzelir. Buna karşın asla hafife alınmamalıdır, çünkü sıklıkla gerçek felcin habercisidir.

 

Sessiz felç nedir?

Bazen beyinde küçük bir damarda tıkanıklık olur fakat kişi dışarıdan fark edilen bir bulgu vermez. Sessiz felçler otopsilerde ve beyin MRG (emar) görüntülemelerinde çıkabilmektedir. Sessiz felç geçirdiği anlaşılan kişilerin felç için risk faktörlerinin gözden geçirilmesi ve uygun tedavilerin verilmesi gerekir.

 

Felç tedavi edilebilir mi?

Felçli hastaların büyük bir çoğunluğu fizik tedavi ve rehabilitasyondan yarar görür. Bazı hastalar çok hafif atlatabilir, ayaktan takip ve ev programı yeterli olabilir. Bazı hastalar ise çok ağır beyin hasarı geçirdiği için tedaviden daha az fayda görebilir. Bu iki uç arasında rehabilitasyon ihtiyacı fazla olan büyük grup yer alır. Felçli hastalarda fizik tedavi hakkında bilgilerinizi arttırmak için ilgili yazılarımızı okuyabilirsiniz: