DoktorFizik
Instagram
Nörorehabilitasyon ve Ağrı Tedavisi [email protected] | 0542 215 80 80

Beyin Kanaması Sonrası İyileşme Süreci

Beyin kanaması, beyin dokusu içinde veya beyin ile kafatası arasındaki bölgeye olan kanamalardır. Beynin ani gelişen damarsal sorunlara bağlı hasarına inme denir. Tüm inmelerin yaklaşık %15’i beyin kanaması iken geri kalanı damar tıkanması nedeniyle olur. Beyin kanaması en sık olarak yüksek tansiyon nedeniyle gerçekleşir. Beyindeki arteriyovenöz malformasyon denilen anormal damar yapıları ve anevrizma denilen damar baloncuğu oluşumu kanamanın diğer olası nedenleridir. Aşırı alkol tüketimi, madde kullanımı da risk faktörleri arasındadır. Beyin kanaması iyileşme süreci çok sayıda uzmanlık dalı ve sağlık profesyonelinin ortak çabasını gerektiren karmaşık bir olaydır.

Koma, Yoğun Bakım ve Hayati Tehlikenin Atlatılması

Beyin kanaması, gerçekleştikten sonraki ilk bir ay içinde %30-40’a varan oranda ölüme neden olabilirken hayatta kalan kişilerin yarısında ciddi engellilik durumuna yol açar. İlk günler ve haftalarda yoğun bakım ihtiyacı gelişebilir. Hastalığın yol açtığı koma hali, solunum güçlüğü veya hastanın tedaviye destek amaçlı ilaçlarla uyutulması yoğun bakım takibi gerektirebilir. Bazı hastalarda kanamaya bağlı kafa içinde artan basıncı azaltmak veya kanamayı durudurmak için ameliyat gerekebilir. Diğerlerinde ise ilaç tedavileri ile süreç kontrol altına alınabilir. Yapılan müdahaleye göre hasta genelde bir süre nöroloji veya beyin cerrahisi servislerinde takip edilir. Bu dönemde hayati tehlike atlatılır, risk faktörleri belirlenerek kanamanın tekrarlamasını önleyici tedbirler alınır. Ardından beyin kanaması geçirmiş hasta için fizik tedavi ve rehabilitasyon süreci başlar.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Beyin kanaması sonrası iyileşme süreci fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalarını içerir. Aslında fizik tedavi daha ilk günlerden itibaren hasta yoğun bakımdayken başlar. Bu dönemde bilinci kapalı hastada pasif eklem hareket açıklığı egzersizleri ve uygun pozisyonlama ile bası yarası, eklem tutukluğu gibi komplikasyonlar önlenmeye çalışılır. Solunum fizyoterapisi solunum kaslarının güçlendirilmesi, balgamın atılması gibi faydalar sağlar. Felçli hastada duyusal uyarılar felçli tarafa yönelik farkındalığı arttırabilir. Az da olsa kol ve bacağını hareket ettirebilen kişilerde sıra aktif egzersizlere gelir. Oturma dengesi, ayakta durma dengesi ve yürüme egzersizleri sonraki aşamalardır.

Fizik tedavi ayaktan veya hastaneye yatırılarak uygulanabilir. Erken tedavi ile daha iyi sonuçlar alınır. Anlaması iyi, öğrenme kapasitesi olan, genel durumu günde en az 3 saat aktif tedaviye katılım göstermeye müsait hastalarda fizik tedavi ile sonuç alma şansı fazladır. Genelde yoğun fizik tedavi 1-2 ay süresince uygulanır ve daha sonra hasta poliklinik kontrolleri ile takip edilir. İyileşme süreci hafif felçlerde 3-6 ay sürerken ağır felçlerde birkaç yıl sürebilir veya ömür boyu devam eden kalıcı sakatlıklara yol açabilir.

Konuşma Bozukluğu Nedeni ve Tedavisi

Beyin kanaması beyindeki konuşma merkezini etkilerse kişide konuşma ve anlama güçlüğü oluşabilir. Özellikle sağ kol ve bacağı felçli yani beynin sol yarısının zedelendiği beyin kanamalarında konuşma güçlüğü (afazi) görülmektedir. Bu durumda yapılması gereken yoğun bir konuşma terapisidir.

Normalde pek çok aktivitemizi hiç düşünmeden adeta otomatik olarak yaparız. Konuşurken kelimeler akıcı bir şekilde ağzımızdan çıkar. Yürümek istediğimizde kalkar ve yürürüz. Ancak beyin kanaması sonucu beyin hasarı geliştiğinde otomatik hareketlerin gerçekleştirilmesini sağlayan bazı sinir devreleri kaybedilir. O beceri yitirilmiştir. Üstelik beyinde ölen sinir hücrelerinin yerine yenilerinin konamadığını biliyoruz. Yine de iyileşme mümkündür ve pek çok hasta iyileşme sürecinde önemli gelişme gösterir. Peki bu nasıl olur?

İyileşme süreci kaybedilen fonksiyonların tıpkı bir çocuk gibi yeniden öğrenilmesini gerektirir. Beynin zarar gören kısımlarının görevini sağlam kısımlar üstlenir. Fakat bunun için bol tekrarla pratik yapmak gerekir. Konuşamayan bir hasta tek tek seslere, hecelere, kelimelere ve söz dizimine çalışmalıdır. Seslerin nasıl çıkarılacağı yanında seslerin tekrar objelerle eşleştirilmesi ve kelimelerin yeni baştan öğrenilmesi gerekir. Bu süreç haftalar ve aylar boyunca uzun saatler çalışmayı gerektirir fakat çoğunlukla fayda sağlayan bir yöntemdir. Bazı durumlarda ise konuşma terapisi sonuç vermez ve alternatif iletişim yöntemleri denemek gerekebilir. Benzer mantık kol ve bacak hareketlerinin geri gelmesi, yürümenin tekrar başarılması için de geçerlidir.

İnmenin bir çeşidi olan beyin kanaması sonrası normal hayata dönebilmek için hasta ve ailesi de bilinçli olmalı, gayret etmeli, vazgeçmemelidir. Eğer bu yazıyı okuyorsanız iyileşmeye yönelik en önemli adımlardan birini attığınızı söyleyebiliriz. “Hastalar ve Aileleri için Pratik Rehber” yazımızda ihtiyaç duyabileceğiniz pek çok bilgiye ulaşabilirsiniz.

Nasıl Yardımcı Olabiliriz?

Umarız beyin kanaması sonrası iyileşme süreci hakkında yararlı olabilmişizdir. Beyin kanaması geçiren bir hastanızın tedavisi için bize iletişim sayfasından mesaj gönderebilir veya muayene randevusu alabilirsiniz. Soru ve katkılarınız için aşağıdaki yorum kutucuğunu kullanabilirsiniz.

No Comments

Post A Comment