DoktorFizik
Instagram
Nörorehabilitasyon ve Ağrı Tedavisi [email protected] | 0542 215 80 80

Sağ Taraf Felç ile Sol Taraf Felç Arasındaki Farklar

İnme sonucu oluşan beyin hasarı genelde ya sağ ya da sol beyin yarı küresini etkiler. Hareket anlamında bakarsak beynin sağ tarafı vücudun sol tarafını, beynin sol tarafı ise vücudun sağ tarafını kontrol eder. Yan, beynin sağ taraf hasarında sol kol ve bacak felci; beynin sol taraf hasarında ise sağ kol ve bacak felci oluşabilir. Ancak sağ ve sol beyin birbirinin tam simetriği değildir. Bazı alanlarda her iki beyin yarı küresi farklı fonksiyonlar üstlenir. Bu nedenle sağ ve sol taraf felçler arasında hem klinik belirtiler hem de iyileşme süreci açısından farklılık oluşur.

Beyin hasarı sadece kas güçsüzlüğü yapmakla kalmaz, başka belirtilere de neden olur. Bunun nedeni beynin pek çok görevi olmasıdır. Genel anlamda bakacak olursak sol bayin mantık, sağ beyin yaratıcılık ile daha alakalıdır.

Sağ ve Sol Beynin Görevleri

Sağ beyin sanatsal, sol beyin mantıksal düşünür (*).

Sağ beyin yarı küresi yaratıcılık, sezgi, hayal gücü, yüz tanıma, duygu, müzik, sanat, görsel düşünme fonksiyonlarını idare eder. Yani sanatçıdır. Sol beyin ise mantık, analiz, sınıflama, matematik, dil, eleştirel düşünme, muhakeme ve kelimelerle düşünme fonksiyonlarını idare eder. Sol beyin hesaplayan adamdır. Elbette bu tasvir görev dağılımını oldukça basite indirgemek oluyor, gerçek çok daha karmaşıktır.

Sağ Elini Kullanan ile Sol Elini Kullanan Kişiler Arasındaki Farklar

Nörolojik muayenenin ilk basamaklarından biri kişinin dominant elini sormaktır. Çünkü sağ elini kullanan kişiler ile sol elini kullananlar arasında inme belirtileri açısından farklılıklar olabilir.

Konuşma ve lisan daha çok sol beyin tarafından üstlenilir. Sağ elini kullanan kişilerin sol beyninde hasar olduğunda %98 oranında konuşma bozukluğu gelişir. Sol elini kullananlarda ise sol beyin hasarında konuşma bozukluğu oranı %70’dir. Diğerleri için her iki beyin yarı küresindeki hasar da konuşma bozukluğu yapabilir, bazı kişilerde ise sadece sağ yarım küre hasarı konuşma bozukluğu yapar. Bu deneyimler beynin karmaşık işleyişini göz önüne sermektedir. Konuşma, dinleme, okuma, yazma gibi işlerde beynin her iki yarısı da çalışır ve birbiriyle iletişim kurar.

Görsel uzaysal algılama denilen fonksiyon genelde sağ beyinle alakalıdır ancak sağ ve sol elini kullanmaya göre bu durum değişebilir. Bu fonksiyonla ilişkili beyin bölgesi genelde dil-lisan fonksiyonu bölgesinin tam simetriği olan karşı beyin yarı küresindedir. Bu bölgenin hasarı hemiagnozi de denilen vücudun bir tarafının farkında olmama (ihmal sendromu) sorununa yol açabilir.

Sağ ve Sol Taraf Felçler Arasındaki Farklar

Beynin iki yarısı da belli bir fonksiyonun gerçekleşmesine katkı sağlasa da sol beynin sağdan daha farklı çalıştığı da ortada. İnme sonucu beynin bir yarısında hasar olduğunda, o kısmın üstlendiği fonksiyonlarda aksaklıklar görülür. Genelde sol beyin hasarında afazi denilen konuşma / lisan bozukluğu oluşur. İnce beceri gerektiren işlerde zorlanma olur. Sol beyin hasarları depresyona meyillidir. Sağ beyin yarı küresi hasarında duygusal dalgalanma (emosyonel labilite) denilen durum oluşabilir; kişinin duyguları ani ve aşırı dalgalanmalar gösterebilir, duyguların kontrolü zorlaşır. Sağ beyin yeni bilgilerin işlenmesinde daha başarılıdır. Büyük resme bakar. Sağ beyin hasarında müzik becerisi ve konuşmanın ritmi bozulabilir. Bu kişiler konfüzyon (kafa karışıklığı) ve anksiyeteye (endişe) eğilimlidir.

Beynin Ön ve Arka Kısmı Arasındaki Farklar

İnme beynin önünde veya arkasında oluşmasına göre de farklı sonuçlara yol açar. Beynin ön kısım hasarında fiilleri hatırlamak zorlaşır. Arka taraftaki hasarlar isimleri hatırlamayı zorlaştırır. Arka taraf hasarları ayrıca görme algısını bozabilir.

Sağ ve Sol Beyin Arasındaki Farklar Değişmez Değildir

Belirli bir işlev için beynin birden fazla kısmının görev alması aslında yararlıdır. İnme belli bir bölgeyi hasarladığında, başka bölgeler zedelenmiş kısımların görevlerini üstlenebilir. Buna karşın ilk bakışta sağlam görünen fonksiyonlarda küçük bozukluklar olduğu dikkatli muayene ile anlaşılabilir. Bu çok fonksiyonluluk hemen her hastada genel kuralların istisnasının oluşmasına yol açar ve her hastayı kendine özgü kılar. Sağ ve sol beyin farklı olmakla beraber ayrımlar değişmez katılıkta değildir. Hatta inme felç rehabilitasyonunun önemli bir kısmı hasarlanmış tarafın görevlerini karşı tarafın üstlenebilmesi ilkesine dayanır.

Nasıl Yardımcı Olabiliriz?

Umarım sağ ve sol taraf felçler ile ilgili yazımız yararlı olmuştur. Aradığınız bilgiyi bulabildiniz mi? Yoksa aklınızda başka bir soru mu vardı? Soru ve görüşlerinizi aşağıdaki kutucuğa yorum olarak yazabilirsiniz. Felç geçiren bir hastanız varsa muayene için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Kaynaklar

 

(*) Kullanılan görsel: Designed by Macrovector

Henüz Yorum Yok

Yorum Yapın