Bacak Ağrısı Nedir?

Belden ayak bileğine kadar olan bölgede meydana gelen ağrılar bacak ağrısı olarak tanımlanır. Bacak ağrısı, belli belirsiz sızlamalardan keskin bıçak saplanır tarzda sancılara kadar değişen şiddet ve tipte olabilir. Kalça ve dizden ayak bileğine kadar farklı bölgelerde ya da tüm bacak boyunca hissedilebilir. Bacak ağrılarının önemli bir kısmı kas-iskelet sistemi kaynaklıdır.

  • Travmalar
  • Romatizmal hastalıklar
  • Aşırı kullanım
  • Bel ve sinir sistemindeki sorunlar
  • Damar hastalıkları bacak ağrısının olası nedenlerindendir.

Bacak ağrıları genelde hafif olup birkaç günde kendiliğinden düzelse de şiddetli ve inatçı ağrılarda doktora başvurmak gerekebilir. Uygun tedavinin ilk adımı tanının doğru konulmasıdır.

Bacak Ağrısı Neden Olur?

Bacak ağrılsı,  dokuzdan fazla sebepten dolayı meydana gelebilir.

1. Kas Krampları

Bacak ağrılarının önemli bir kısmını kas krampları oluşturur. Kramp esnasında kasların aniden kasılması ile keskin bir ağrı oluşabilir. Kasılan kas kitlesi cilt altında hissedilir bir şişkinlik yapabilir. Bazen kasın çevresinde kızarıklık ve ödem de bulunabilir. Kas yorgunluğu, susuz kalmak (dehidratasyon), alkol tüketimi ve çeşitli ilaçlar kas kramplarına neden olabilir.

2. Travma ve Aşırı Kullanım

Kaynak: Christy Cael, Functional Anatomy.

Aşırı gerilmeden ötürü kas liflerinde zedelenmeler, hatta yırtılmalar olabilir. Bu yaralanmalar en sık diz ve baldır çevresinde yer alan hamstring, kuadriseps ve gastroknemius kaslarında görülür.

Kaynak: Christy Cael, Functional Anatomy.

Kasların kemiğe tutunduğu bağ dokusu lifleri olan tendonlar, aşırı kullanım veya ani travmalar sonucu yaralanabilir ve ödemlenip iltihaplanabilir. Tendon iltihabına tendinit denir. Bacaktaki tendon yaralanmaları ve tendinitler en sık hamstring tendonu ve aşil tendonunda meydana gelir.

Kas, tendon ve kemiklerin hareket esnasında sürtünmesini azaltan sıvı dolu keseciklere bursa adı verilir. Bu yapıların zedelenmesi bursit denilen ağrılı duruma yol açabilir. Bacakta, özellikle diz çevresinde bursit gelişebilir.

Yoğun fiziksel aktivite, kaval kemiği ve tarak kemikleri gibi bacak kemiklerinde çatlak ve kırıklara (stres fraktürü) yol açabilir.

Aşırı kullanım yaralanmasına bağlı kaval kemiğinde shin splint denilen ağrılı sorun oluşabilir

3. Bel Fıtığı ve Diğer Omurga Problemleri Kaynaklı Bacak Ağrısı

Bel ağrısı ile beraber bacak ağrısı veya kalçadan ayağa kadar yayılan keskin ağrı; bel fıtığını veya beldeki sinir köklerini rahatsız eden bel kayması ve kanal daralması gibi başka bir omurga sorununu işaret ediyor olabilir.

4. Piriformis Sendromu

Bacak ağrısına sebep olabilecek siyatik sinir ve piriformis kası

Siyatik sinir kalça derininden geçerken bazen burada yer alan priformis kası içinde veya yanında sıkışabilir. Bu durum, bel fıtığı ile karışabilen siyatik benzeri bacak ağrısı yapabilir.

5. Bacak Ağrısında Eklem Kireçlenmesi

En sık diz, ayak, kalça ve bacak ağrısı sebebi kireçlenmedir.

Diz, ayak ve kalça eklemi ağrılarının en sık nedenlerinden birisi de kireçlenme olarak bilinen osteoartrittir. Kireçlenme ağrısı genelde aylar veya yıllar boyunca devam eder, zaman zaman şiddetlenebilir. Eklem hareket ettirildiğinde sürtünme hissi yaşanabilir.

Diz kireçlenmesinde, dizin arkasında ağrılı şişlik (Baker kisti) oluşabilir.

6. Romatizmal Hastalıklar

  • Romatoid artrit hastalığında kalça, diz ve ayak eklemlerinde ağrı, şişlik ve tutukluk görülebilir.
  • Ankilozan spondilit ayak bileği, diz, kalça gibi eklemleri tutar. Ayak parmaklarında şişlik yapabilir.
  • Gut hastalığında ayak başparmak kökünde şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık oluşabilir.
  • Çocuklarda juvenil idiopatik artrit denilen romatizmal hastalık bacak eklemlerinde şişlik ve ağrı ile kendini gösterebilir.

7. Damar Daralması ve Damar Tıkanıklığı

Kaynak: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Atherosclerosis.jpg

Damar kireçlenmesi olarak da bilinen ateroskleroz, damar duvarlarında yağ ve kolesterol birikimi sonucu kanın geçtiği kısmın daralmasına neden olur. Kan akımı azalınca kaslara ve diğer dokulara yeterli oksijen gidemez. Bu durumda egzersizle şiddetlenen ağrı oluşabilir.

Kan akımı; damar içine pıhtı atması ve damarı tutan vaskülit gibi romatizmal hastalıklar nedeniyle de bozulabilir. Damar tıkanıklığına bağlı ani gelişen olaylar acil tıbbi müdahale gerektirir.

8. Toplardamarlarda Pıhtı Oluşumu

Toplardamarda pıhtı oluşumu bacak ağrısı sebeplerinden biridir.

Derin ven trombozu (DVT) olarak adlandırılan bu olay uzun süre hareketsiz kalmak, sigara içiciliği, doğum kontrol hapı kullanımı ve kalp yetmezliği gibi risk faktörleri zemininde gelişebilir. Bacakta ağrı, şişlik ve kızarıklık gibi belirtiler olabilir.

Toplardamarlarda pıhtı oluşumu, acilen doktora başvurmanız gereken bir durumdur.

9. Varis

Toplardamarların genişlemesi ve kanın bacakta göllenmesi ile karakterize varis sorunu sonucunda baldır ve ayak bileklerinde ağrı olabilir. Ağrı uzun süre ayakta durdukça artar, bacağın yükseltilmesi ile hafifleyebilir.

Bacak Ağrısına Neden Olan Diğer Hastalıklar

  • Bacak Ağrısı ve Şeker Hastalığı: Şeker hastalığında sürece bağlı olarak sinir uçları zedelenebilir. Diyabetik polinöropati denilen bu sorun, öncelikle ayak ve el gibi vücudun uç kısımlarında yanma, uyuşma tarzında ağrılara yol açabilir. Genelde ayak şikayetleri elden önce başlar.
  • Leg-Calve-Perthes Hastalığı: Daha çok ergenlik döneminde ortaya çıkan bu hastalıkta uyluk kemiğinin baş kısmına giden kan akımı bozulur. Kemik doku kansız kaldığı için ölür ve zaman içinde şekli bozulur. Bu durumda kalça, uyluk veya dizde ağrı ve topallama gibi şikayetler görülebilir.
  • Osgood-Schlatter Hastalığı: Büyüme çağındaki çocuk ve gençlerde görülen bu hastalıkta; diz kapağını kaval kemiğine bağlayan tendonun zorlaması ile dizin altında ağrılı şişlik oluşabilir. Tendonun çekme kuvveti sonucu kaval kemiğindeki büyüme kıkırdağı ayrılabilir.
  • Uyluk Kemiği Başındaki Büyüme Kıkırdağının Kayması Sonucu Bacak Ağrısı: Çocuklarda görülen bu sorunda; uyluk kemiğinin baş kısmı boyun kısmından ayrışır. Bu durum kalça ağrısına yol açar. Çocuk ve gençlerdeki kalça ağrısı için mutlaka doktora başvurulmalıdır.
  • Kanserler: Bacak kemiklerini veya yumuşak dokuları tutan iyi ve kötü huylu tümörler farklı karakterde bacak ağrısı nedeni olabilir.

Bacak Ağrısı İçin Ne Zaman Doktora Görünmeli?

Görüldüğü gibi, bacak ağrısının çok farklı nedenleri olabilmektedir. Burada sayamadığımız pek çok başka sorun da bacak ağrısı yapabilir.

Görüldüğü gibi, bacak ağrısının çok farklı nedenleri olabilmektedir. Burada sayamadığımız pek çok başka sorun da bacak ağrısı yapabilir. Bazen şikayetler önemsiz ve geçici olsa da bacak ağrısı hayatı tehdit edebilecek önemli bir problemi de işaret ediyor olabilir.

Peki bacak ağrısı için ne zaman doktora görünmeli?

  • Her iki bacakta şişlik, yürümeyi zorlaştıran ağrı, birkaç günden daha uzun süren veya gittikçe kötüleşen bacak ağrısı, rahatsızlık veren varis durumlarında doktora görünebilirsiniz.
  • Ateş, bacakta kızarıklık, şişlik ya da soğukluk ve solukluk olan durumlarda acilen doktora başvurmanız gereken bir sorun olabilir.
  • Bacaklarda şişlik ile beraber nefes darlığı, ani travma sonrası bacakta şiddetli ağrı veya anormal hareket durumlarında ise gecikmeden acil servise gitmelisiniz.

Okumaya devam edin: “Bacaklarda Üşüme Hissi Neden Olur?”

Uzman Doktor İlknur SARAL
Yardımcı Doçent Doktor İlknur Saral, 1979 yılında Trabzon’da dünyaya geldi. İlk ve ortaokul öğrenimini Trabzon’da tamamlayan İlkur Saral, 1998 yılında Marmara Üniversitesi İngilizce Tıp Fakültesinde okumaya hak kazandı. Buradaki eğitimini 2004 yılında başarıyla tamamlayan İlknur Hanım 2005 yılında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinde Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon alanında uzmanlık eğitimine başladı. 2011 yılında uzmanlık eğitimini de başarıyla tamamlayan İlknur Saral, ilk görev yeri olarak Ağrı Devlet Hastanesinde çalıştı. Daha sonra İstanbul’da yer alan Medicana Çamlıca hastanesinde 1 yıl görev yaptıktan sonra yine İstanbul’da yer alan Medipol Üniversitesi Hastanesinde 3 yıl boyunca hastalarına hizmet verdi. 2016 senesinde Memorial ailesine katılan İlknur Hanım, halen Memorial Şişil Hastanesinde görev yapmaktadır. Manuel terapi, kupa terapi, kas-iskelet sistemi ultrasonografisi ve girişimsel ultrasonografi, proloterapi, PRP ve robotik rehabilitasyon alanlarında uluslararası eğitimler almış ve halen klinik çalışmalarını yoğun olarak bu alanlarda devam ettirmektedir. Gerek eğitim-öğretim hayatı gerek çalışma hayatı boyunca akademik literatürü destekleyici çalışmalarına devam etmiştir. Bu kapsamda uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan 13 makalesi, ulusal hakemli dergilerde yayınlanan 8 makalesi, uluslararası bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitabında yayınlanan 3 bildirisi, ulusal bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitabında basılan 8 bildirisi, 1 kitap bölüm yazarlığı ve 1 kitap bölüm çevirisi bulunmaktadır. Aynı zamanda doktor İlknur Saral, İstanbul Tabip Odası ve Türkiye Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Derneği üyesidir.