El Bileğinde Şişlik Neden Olur?

El bileğinde şişlik, zararsız kistlerden kanserlere ve romatizmal hastalıklara kadar pek çok durumdan dolayı olabilir. El bileğinde oluşan şişliğin nedeni eklem sıvısı, eklem zarı kalınlaşması, kemik, kıkırdak veya bağ dokusu büyümesi olabilir. Şişlik bazen hareketlerinizi engelleyebilecek kadar büyük bazen ise sadece dikkatli bir muayene ile anlaşılabilecek kadar belli belirsiz olabilir.

Tanıda tıbbi öykü ve fizik muayene yanında röntgen filmi, emar (MRG), ultrasonografi (USG) gibi görüntüleme yöntemleri yararlı olabilir. Bazen kesin tanı için şişliği oluşturan dokudan örnek alınması (biyopsi) veya dokunun tamamen çıkarılarak mikroskopta incelenmesi gerekebilir.

El Bileğinde Şişlik Yapan Hastalıklar

1. Gangliyon Kisti

El bileğindeki şişliklerin en sık karşılaşılan nedeni, olguların yaklaşık yarısında görülen gangliyon kisti varlığıdır. Gangliyon Kisti, 15-40 yaşları arasında ve sporcularda daha sık görülür. El bileği ekleminin sınırlarını oluşturan zar yapısının bir kese gibi bombeleşmesi ve eklem sıvısının bu kese içinde birikmesi sonucu oluşur.

Gangliyon kisti, fazla çalışan el bileğinde büyüyerek el bileğinde şişlik sebebi olabilir.
Kaynak: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Cyst_Profile2.JPG

Gangliyon kisti tendonları saran kılıflardan da köken alabilir. Zararsız bir yapı olup, el bileğinin sırtında daha çok görülür fakat eklemin diğer yüzlerinde de oluşabilir. Hatta dışarıdan görünmeyip gizli de kalabilir.

El bileğinin fazla çalıştırılması ile büyüyüp, istirahat ile küçülürken çoğunlukla şikayete yol açmaz. Eğer etrafındaki sinirleri sıkıştırırsa ağrı, karıncalanma, el kaslarında güçsüzlük gibi belirtilere neden olabilir. Kistin içi sıvı ile dolu olduğundan ışık kalemi tutulduğunda yarı saydam görülür.

Tedavisinde takip, bileklik kullanımı, iğne ile sıvının çekilmesi ya da ameliyatla kistin çıkarılması gibi seçenekler vardır.

2. El Bileğinde Şişlik ve İnklüzyon Kisti

İnklüzyon kistleri elin yaralandığı durumlardan yıllar sonra ortaya çıkabilen iyi huylu (benign) kitlelerdir. Elin derin dokularına kadar ulaşan kesici bir yaralanma sonucu normalde yüzeyde bulunan hücreler derine itilebilir. Bu hücreler yabancı kabul edilip bağışıklık sistemi tarafından çevrelenebilirler. Bu şekilde oluşan inklüzyon kistleri zamanla büyüyebilmektedir.

3. Tendon Kılıfının Dev Hücreli Tümörü

Tendon kılıfı veya eklem zarından köken alan, dev hücreli tümör denilen yapılar kötü huylu kanser olmasa da zaman içerisinde büyüyüp ağrıya yol açabilen dokulardır. Ameliyatla kolayca çıkarılabilirler fakat tekrar oluşma riskleri de vardır.

4. Kireçlenme

Kireçlenme, el bileğinde şişik sebebi olan bir diğer etmendir.

El bileği sırtında kireçlenmeye (osteoartrit) bağlı kemik büyümesi olabilir. Buna karpal yumru (carpal boss) denir. El sırtında, bilek eklemine yakın yerde sert, hareketsiz kemik çıkıntı veya şişlik olarak belirti verir. Tek tarafta veya her iki elde oluşabilir. 

Yeri ve boyutu nedeniyle gangliyon kisti ile karışabilmektedir.

  • Gangliyon kisti daha yumuşak ve hareketli yapıdadır. Büyüyüp küçülebilir hatta kaybolabilir.
  • Karpal boss ise sert ve sabit yerleşimlidir; üzerine bastırınca şekli değişmez.

Kemiklerdeki şekil değişikliği bu bölgeden geçen tendon yapılarının sürtünmesine, ödemlenmesine veya takılmaya yol açabilir. Karpal yumru genelde spesifik bir tedavi gerektirmez. Ağrılı ise ağrı kesici ilaçlar ve el bilekliği önerilebilir. Nadiren ameliyatla müdahale edilir.

5. El Bileğinde Şişlik ve Enkondrom

Kıkırdak dokunun kemik içinde büyümesi ile enkondrom denilen iyi huylu (kanser olmayan) tümörler oluşabilir. Enkondrom bazen kemiği zayıflatabilir ve anormal kırıklara yol açabilir.

6. Romatizma ve Enfeksiyon

El bileğindeki yaygın şişlik durumu eklem sıvısında artışa bağlı olabilir. Romatoid artrit, lupus, ankilozan spondilit gibi romatizmal hastalıklarda artrit denilen eklem iltihabı oluşabilir. Eklem iltihabı bazen bakteri veya virüs kaynaklı enfeksiyonlar nedeniyle de meydana gelebilmektedir.

7. Kanser

Kanser, el bileğinde şişlik sebebi olan hastalıklar arasında çok nadir gözükür. Ancak yine de tamamen olasılık dışı değildir.

El bileğinde kanser çok nadir görülür; yine de tamamen olasılık dışı bir durum değildir. Vücudun başka yerinde oluşmuş bir kanser el bileğine yayılım (metastaz) gösterip şişlik yaratabilir. Örneğin akciğer kanseri bu tür bir yayılımdan sorumlu olabilir.

El bileğindeki kemik, bağ dokusu gibi dokularda kendiliğinden de kanser oluşabilir. Sarkoma denilen bu kanserler yetişkinlerdeki tüm kanserlerin yüzde birinden azını oluşturur. Çocuklarda ise daha sık görülürler. Kanser şüphesi varsa ayrıntılı tetkik ve doku örneği alınması gerekir.

El Bileğinde Şişlik Tehlikeli Midir?

El bileği şişliklerinin büyük çoğunluğu zararsız denilebilecek nedenlerden kaynaklanır. El bileğindeki şişliklerin en sık karşılaşılan nedeni gangliyon kistidir. Ancak bunun yanında romatizmal hastalıklardan kanserlere kadar el bileğinde şişliğe neden olan pek çok durum vardır.

El bileğinizde şişlik varsa fizik tedavi ve rehabilitasyon ya da ortopedi uzmanına başvurabilirsiniz.

Okumaya devam edin: “El Bileğinde Ağrı Yapan Nedenler

Uzman Doktor İlknur SARAL
Yardımcı Doçent Doktor İlknur Saral, 1979 yılında Trabzon’da dünyaya geldi. İlk ve ortaokul öğrenimini Trabzon’da tamamlayan İlkur Saral, 1998 yılında Marmara Üniversitesi İngilizce Tıp Fakültesinde okumaya hak kazandı. Buradaki eğitimini 2004 yılında başarıyla tamamlayan İlknur Hanım 2005 yılında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinde Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon alanında uzmanlık eğitimine başladı. 2011 yılında uzmanlık eğitimini de başarıyla tamamlayan İlknur Saral, ilk görev yeri olarak Ağrı Devlet Hastanesinde çalıştı. Daha sonra İstanbul’da yer alan Medicana Çamlıca hastanesinde 1 yıl görev yaptıktan sonra yine İstanbul’da yer alan Medipol Üniversitesi Hastanesinde 3 yıl boyunca hastalarına hizmet verdi. 2016 senesinde Memorial ailesine katılan İlknur Hanım, halen Memorial Şişil Hastanesinde görev yapmaktadır. Manuel terapi, kupa terapi, kas-iskelet sistemi ultrasonografisi ve girişimsel ultrasonografi, proloterapi, PRP ve robotik rehabilitasyon alanlarında uluslararası eğitimler almış ve halen klinik çalışmalarını yoğun olarak bu alanlarda devam ettirmektedir. Gerek eğitim-öğretim hayatı gerek çalışma hayatı boyunca akademik literatürü destekleyici çalışmalarına devam etmiştir. Bu kapsamda uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan 13 makalesi, ulusal hakemli dergilerde yayınlanan 8 makalesi, uluslararası bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitabında yayınlanan 3 bildirisi, ulusal bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitabında basılan 8 bildirisi, 1 kitap bölüm yazarlığı ve 1 kitap bölüm çevirisi bulunmaktadır. Aynı zamanda doktor İlknur Saral, İstanbul Tabip Odası ve Türkiye Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Derneği üyesidir.