DoktorFizik
Instagram
Nörorehabilitasyon ve Ağrı Tedavisi [email protected] | 0542 456 78 57
 

Manyetik Stimülasyon (TMS – TMU)

Transkraniyel manyetik stimülasyon (TMS) beyindeki sinir hücrelerini uyarmak için manyetik alanları kullanan bir yöntemdir. Kafa üzerine yerleştirilen cihaz aracılığı ile beyin aktivitesi düzenlenir.

ÇALIŞMA SAATLERİ

Pazartesi – Cuma

09:00 – 18:00

 

TELEFON

Memorial Şişli
+90 212 314 66 66 (Dahili:2415)
Whatsapp
+90 542 215 8080

 

 

ADRES

Piyalepaşa Bulvarı,

No.434385, Şişli, İstanbul

Sinir hücrelerimizde sinyaller elektriksel olarak oluşur ve ilerler. Manyetik alanlar elektrik akımı, elektrik akımları da manyetik alan oluşturabilir. Transkraniyel manyetik stimülasyon (TMS) beyindeki sinir hücrelerini uyarmak için manyetik alanları kullanan girişimsel olmayan bir yöntemdir. Yani bu yöntemde herhangi bir ameliyat veya iğne gibi girişimsel yöntemler kullanılmaz. Kafa üzerine yerleştirilen cihaz aracılığı ile beyin aktivitesi düzenlenir. Buna benzer bir diğer yöntem transkraniyel direkt akım stimülasyonudur (tDCS). Direkt akım stimülasyonunda kafa cildi üzerine konulan cihaz beyni doğrudan elektrik akımları ile etkiler. Hem TMS hem de DCS’de stimülasyon yani uyarma özelliği olduğu kadar inhibisyon yani baskılama özelliği de vardır. Bu nedenle beyindeki genel etkileri için düzenleme anlamında modülasyon terimi kullanılır.

Transkraniyel manyetik stimülasyon hangi amaçla kullanılır?

Transkraniyel manyetik stimülasyon tekniği beyin ile vücut arasındaki sinir bağlantılarının ne derece sağlam olduğu ve ne derece hasarlandığını anlamak için tanısal amaçlı kullanılmaktadır. Multiple skleroz, amyotrofik lateral skleroz, inme, hareket bozuklukları, omurilik hasarları gibi durumlarda tanısal amaçlı kullanılabilir. TMS tedavi edici amaçla da kullanılabilir. Nöropatik ağrı ve major depresyon tedavisinde etkili olduğunu gösteren bilimsel kanıtlar vardır. İnme sonrası felç ve konuşma bozukluğu, Parkinson hastalığı gibi sorunların tedavisindeki yararı henüz araştırma düzeyindedir.

Rehabilitasyon seansları öncesi 20 dakika süre ile uygulanan tekrarlayıcı transkraniyel manyetik stimülasyon (rTMS) beyni terapiye daha hazır hale getirebilir, plastisteyi ve iyileşmeyi arttırabilir.

Transkraniyel manyetik stimülasyon nasıl etki eder?

İnme gibi beyin hasarlarında beynin hasarlı tarafının aktivasyonu azalırken karşı beyin tarafının aktivasyonu artar. Oysa normal hareket ve fonksiyon için iki yarıkürenin dengeli çalışması gerekir. Manyetik stimülasyonda hasarlı taraf aktivasyonu arttırılırken, fazla aktifleşen sağlam taraf baskılanır. Rehabilitasyon seansları öncesi 20 dakika süre ile uygulanan tekrarlayıcı transkraniyel manyetik stimülasyon (rTMS) beyni terapiye daha hazır hale getirebilir, plastisiteyi ve iyileşmeyi arttırabilir. TMS’de oluşturulan manyetik alan sinir hücrelerinde doğrudan sinyal oluşumuna yol açabilir veya sadece hücrelerin uyarılabilme durumunu değiştirebilir. Sinir hücrelerinin sinyal oluşturması için eşik uyarılma düzeyi gerekir. Düşük kuvvette TMS etkisi ile sinir hücreleri bu eşik değere biraz yaklaşır ya da ondan uzaklaşır. Böylece uyarılmaya daha yatkın veya uzak hale gelir. Eğer doz arttırılırsa TMS ile sinir hücrelerinde doğrudan uyarılar da oluşturulabilir.

İnme – felç tedavisinde transkraniyel manyetik stimülasyon

Beynin bir yarı küresi vücudun karşı tarafını kontrol eder diye bilinir. Ancak vücudun bir yanının düzgün çalışması her iki beyin yarı küresinin dengeli iletişimine gerek duyar. Bu anlamda TMS beynin sağ ve sol yarısının iletişimini arttırarak vücudun felçli kısmının düzelmesine yardım eder. İnmede genelde beynin bir yarı küresinde hasarlanma olur. Buna karşılık inme iyileşmesi beynin her iki yarı küresini ilgilendiren bir süreçtir.

 

Sol elinizi nasıl hareket ettirdiğinize bakalım. Sol el hareketi tek taraflı bir harekettir ancak vücut normalde çift taraflı hareketlere eğilimlidir. Sol elinizi hareket ettirmek için beynin sağ tarafından hareket sinyali ateşlenir ve kaslarınız kasılır. Aynı zamanda sol beyinden sağ el için durma sinyali oluşturulur; bu sayede sağ el hareket etmez. Yani vücudun tek taraflı hareketi için beynin bir yanından hareket sinyali, diğer yanından durma sinyali gerekir.

 

İnme rehabilitasyonunda felçli vücut yarısının tekrar hareket kazanmasına çalışılır. Beynin her iki yanı da uyum içinde olmadan bu mümkün değildir. Rehabilitasyonda egzersizleri yaparken beyin nöroplastisite özelliği ile yeni sinir devreleri oluşturur ve hareket ile durma sinyallerini yeniden uyumlu kılmak gerekir. Manyetik stimülasyon beynin plastisite özelliğini arttıran rehabilitasyona yardımcı bir yöntem olarak kullanılır.

 

Manyetik beyin stimülasyonu hala teknolojinin uç noktalarından birisidir yani bu alan üzerindeki çalışmalar yoğun olarak devam ediyor. Henüz felç rehabilitasyonunda rutin kullanımı olmasa da ilk sonuçlar iyileşmeye yardımcı olduğunu gösteriyor.